Een vredespad tussen kerk en moskee, het bevorderen van dialoog en verbinding en samen werken aan de wijkontwikkeling van Oosterwei. Dat zijn de onderwerpen in het gesprek met twee Gouwenaren, Fred van Ipenburg van de Ontmoetingskerk en imam Alex van moskee Assalam, die ieder vanuit hun eigen religie vorm geven aan deze thema's.

Foto: Fred van Ipenburg

Bij het vredespad is een vredesduif getekend, omdat Assalam vrede betekent en omdat de kerk vroeger de Vredeskerk heette
Foto: Fred van Ipenburg

De multiculturele wijk Oosterwei is in het bezit van zowel een kerk als een moskee en dan ook nog eens schuin tegenover elkaar. Overeenkomst tussen beide gebedshuizen is de link met het woord vrede. “Assalam betekent vrede en de kerk heette vroeger de Vredeskerk”, zegt imam Alex. In 2006 ontstond daarbij het idee van een vredespad. “Er was een wijkfeest en iemand kwam op het idee om een pad aan te leggen met krijt tussen de kerk en moskee om verbinding te benadrukken. Een jaar later hebben kunstenaars dit initiatief een vervolg gegeven door een echt pad aan te leggen met blauwe tegels. Een uniek initiatief”, legt Van Ipenburg uit.

Twee jaar geleden moest het pad door ophoging van de straat worden verwijderd. Maar het idee bleef levend. Afgelopen april werd er tijdens de nachtwake met Pasen opnieuw gezamenlijk een tijdelijk pad getekend met stoepkrijt. “Op dit moment kan het pad alleen niet terugkeren door de onteigeningsprocedure van de panden naast ons. Zodra dat rond is, kan de gemeente de gebouwen afbreken, een nieuwe woningflat plaatsen en de straat opnieuw leggen. Daar moeten we dus noodgedwongen op wachten, maar wat er ook gaat gebeuren, het vredespad moet terugkomen”, aldus Van Ipenburg. Alex zegt daarover: “Letterlijk ligt het pad er niet, maar figuurlijk is hij zeker aanwezig.”

De dialoog bleef niet beperkt tot het vredespad, maar werd ook via andere manieren opgezocht. Van Ipenburg: “Zes of zeven jaar geleden kwam ik samen met een groep mannen van zowel de kerk als de moskee. Tijdens deze bijeenkomsten hadden we een boek ‘Woord zoekt woord’ waarin de verhalen van de Thora, Bijbel en Koran naast elkaar werden gezet. We pakten dat boek als leidraad en gingen over onderwerpen als heiligen in de kerk, de oude teksten en homoseksualiteit in gesprek. Dat leverde mooie gesprekken maar ook wel eens discussie op. En er zullen altijd onderwerpen zijn waar we het absoluut nooit over eens zullen worden, maar we gaan nooit van het fundament God en naastenliefde af.” Volgens Alex kun je door elkaar te leren kennen ook beter samenleven. “Onbekend maakt namelijk onbemind. Door elkaar op te zoeken of af en toe een kop koffie te drinken, blijft het contact warm en bouw je begrip voor elkaar op. Daar is geen vermenging voor nodig wat betreft religie. Het is een stukje kennis uitwisselen en dialoog.”

In 2015 werd deze dialoog voortgezet, vertelt Van Ipenburg. “Net na de Charlie Ebdo aanslag nam tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Raad van Kerken buurtbewoner Kees Scheijgrond, helaas vorig jaar overleden, het initiatief voor een dialoogbijeenkomst in het Nelson Mandelacentrum. Met een grote diverse groep Gouwenaren hebben we gesproken over hoe we er in Gouda mee om moesten gaan. De jaren daarna zijn er diverse Gouwe Dialogen georganiseerd. Eind 2017 is hiervoor de stichting Gouwedialoog opgericht. Door de werkgroep dialoog van de Raad van Kerken is in september 2017 een gesprek tussen moslims en christenen georganiseerd met als thema: ’Duurzame verbinding met religie als basis voor en met iedereen in Gouda’. Ideeën zijn uitgewisseld en enkele al opgepakt. Ook als er iets onverwachts gebeurt, weten we elkaar te vinden. Het kan niet zo zijn dat we ons uit elkaar laten spelen.”

Ook Alex kwam met een burgerinitiatief vanuit de Marokkaanse Islamitische Vereniging Assalam. Hij richtte in 2017 Verbinding Ontwikkeling Educatie Gouda (VOEG) op. De werkgroep, die bestaat uit islamitische wetenschappers, ICT’ers, financiële experts, managers uit het zakenleven en hijzelf als docent, schenkt aandacht aan ontwikkeling in de vorm van onderwijs en voorlichtingen. “Met een ‘voeg’ verbind je zaken met elkaar, vul je iets op en houd je het in stand. Wij richten ons op de maatschappelijke ‘gaten’ tussen vooral de islamitische gemeenschap in Gouda en de rest van de maatschappij.” De werkgroep zit nog in het beginstadium en is nu vooral bezig met het opzetten van de organisatie, netwerken en onderzoek. “We hebben al met een aantal kerken gezeten en van gedachten gewisseld. Het zitten met elkaar en praten over het geloof geeft al veel verheldering richting elkaar.”

De mannen vinden ook allebei persoonlijk de dialoog tussen de religies belangrijk. “Het is voor mij een verrijking om erover te praten en erachter te komen waarom mensen bepaalde zaken belangrijk vinden”, zegt Van Ipenburg. Volgens Alex kan de dialoog en het begrip voor elkaar ervoor zorgen dat mensen niet meer vreemd opkijken als er iets gebeurt dat ze niet kennen. “Als ik in mijn witte gewaad loop, zal de een zeggen: ‘Daar loopt een man in een jurk’. De ander zal zeggen: ‘Dat is de imam van de moskee, mooie witte kleren heeft hij aan.’ Het is volgens Van Ipenburg dan ook belangrijk dat iedereen die in Gouda komt wonen zijn thuis moet kunnen vinden in religie. “We hebben een soort vangnet van verschillende religies, verschillende kleuren in een omgekeerde regenboog, waarbij het niet zo kan zijn dat iemand op levensbeschouwelijk gebied geïsoleerd leeft. Gouda is een kleurenpalet van religies. Er is altijd een plek waar je je thuis voelt en waar religie geestelijk een houvast, steun en bemoediging kan geven.”

“Nu is het kijken hoe we verder gaan hier in Gouda. Religie als verbindingselement gaan zien”, zegt Van Ipenburg. Beide mannen kijken optimistisch naar de toekomst van Oosterwei. “Ik denk niet in problemen en zie een positieve verandering in de wijk als ik het vergelijk met de jaren hiervoor. Door educatie en ontwikkeling, willen wij preventief maar ook curatief werken aan een betere maatschappij en dus ook een beter Oosterwei”, vertelt Alex. “We kunnen dit niet meer verkeerd laten gaan. We hebben in Oosterwei genoeg ingrediënten om met elkaar aan de slag te blijven gaan”, aldus Van Ipenburg.